Het scenario: Stefaan (48), Karen (46) en hun twee tieners
De familie Janssens woont in een rijhuis uit 1998 in een buitenwijk van Leuven. In 2022 lieten ze een 4,8 kWp PV-installatie plaatsen (12 panelen oost-zuidwest dak, SMA-omvormer). Digitale meter sinds 2021. Jaarverbruik: 4.650 kWh. Standaard vast energiecontract met een van de grote leveranciers. Geen warmtepomp, nog geen EV.
Sinds de afschaffing van de terugdraaiende teller (2021 voor nieuwe installaties, retroactief 2024) zag Stefaan zijn investeringsberekening ineen zakken. Van een terugverdientijd van 6 jaar werd het 11 jaar. De injectievergoeding (€0,038/kWh via hun leverancier) dekt amper 15 % van wat de zelf afgenomen stroom kost.
In januari 2026 schaffen ze een Anker Solarbank 2 E1600 Plus aan (€899, 1,6 kWh basiscapaciteit) met één BP1600-uitbreidingsmodule (€649, +1,6 kWh = 3,2 kWh totaal). Totale investering: €1.548.
Uitgangssituatie 2025 (zonder batterij)
- PV-productie 2025: 4.485 kWh
- Zelfconsumptie 2025: 31 % = 1.390 kWh
- Injectie 2025: 3.095 kWh × €0,038 = €117,61
- Netafname 2025: 3.260 kWh × €0,30 = €978,00
- Vaste netkosten + capaciteitstarief: €382 (piek 4,9 kW gemiddeld)
- Databeheerkosten + abonnement: €180
- Totale energiefactuur 2025: €1.422
Maand 1 — Februari 2026: installatie
Plaatsing in de technische ruimte naast de verwarmingsketel. Anker-app: 20 minuten setup, P1-dongle via de HomeWizard-bridge (digitale meter 12 m verderop). De Solarbank begint onmiddellijk te laden tijdens het zonneoverschot van de PV.
Februari is een moeilijke testmaand: weinig zon (6 volle zonne-uren per week). Batterij raakt slechts 4 van de 28 dagen volledig vol. De meerwaarde zit in de dagen waar ze wel vol raakt en de avondverbruikspiek (19-21 u) netjes afvangt.
Februari 2026 cijfers
- PV-productie: 193 kWh
- Verbruik: 512 kWh
- Zelfconsumptie zonder batterij: 68 kWh (33 %)
- Zelfconsumptie met batterij: 112 kWh (58 %)
- Extra eigen stroom: 44 kWh
- Besparing (€0,30 afname - €0,038 injectie = €0,262/kWh): €11,53
Maand 4-6 — Mei/juni/juli 2026: het seizoenshoogtepunt
Nu wordt het interessant. Lange zomerdagen: PV-productie 25-32 kWh per dag, verbruik rond 12-14 kWh. Batterij laadt standaard tegen de middag volledig vol en dekt het avondverbruik tot diep in de nacht. Minimaal verlies door peakshaving.
Juni 2026 (beste maand)
- PV-productie: 752 kWh
- Verbruik: 398 kWh
- Zelfconsumptie zonder batterij: 32 % = 128 kWh
- Zelfconsumptie met batterij: 72 % = 287 kWh
- Extra eigen stroom: 159 kWh
- Besparing juni: €41,66
Voor het eerst registreert Stefaan een maand met effectief negatieve netafname voor overdag (tussen 10 en 17 u voedt het huis zichzelf volledig uit batterij of paneel).
Maand 9-12 — Herfst/winter: de waarde daalt
Oktober t/m december worden zwaarder: kort-dagen, weinig zon, hoger verbruik door verwarming (gedeeltelijk elektrisch in badkamer + kerstverlichting). Batterij raakt regelmatig niet vol en moet worden bijgeladen uit het net om avondpiek te behalen (waar mogelijk uit goedkoop nachtuur).
November 2026
- PV-productie: 141 kWh
- Verbruik: 594 kWh
- Zelfconsumptie met batterij: 63 %
- Batterij-bijdrage via net-lading in daluren: 42 kWh
- Totale besparing november: €17,92
Eindbalans 2026 (12 maanden)
| Kwartaal | Zelfconsumptie-winst | Capaciteitstarief-winst | Totaal |
|---|---|---|---|
| Q1 (feb-mrt) | €22,70 | €9,15 | €31,85 |
| Q2 (apr-jun) | €107,90 | €13,48 | €121,38 |
| Q3 (jul-sep) | €112,45 | €13,48 | €125,93 |
| Q4 (okt-dec) | €47,20 | €12,50 | €59,70 |
| Totaal jaar 1 | €290,25 | €48,61 | €338,86 |
Terugverdientijd
- Jaar 1: €338,86 (22 % van investering terugverdiend)
- Jaar 2-4: geschat €340-€360/jaar (aanpak wordt efficiënter)
- Verwachte terugverdientijd: 4,4 jaar
- Netto rendement over 10 jaar (na degradatie tot 85 %): €1.800-€2.100
Onverwachte bevindingen
- Winter-round-trip valt mee. Stefaan verwachte grote verliezen in koude maanden; gemiddelde round-trip-efficiëntie over het jaar kwam uit op 89,4 %, in lijn met spec.
- P1-bridge via HomeWizard was essentieel. Zonder zou de batterij op tijdschema laden in plaats van op actuele zonneoverschot. Dat had de winst met ~15 % verlaagd.
- Capaciteitstarief-effect groter dan verwacht. Avondpiek ging van 4,9 kW naar 3,7 kW gemiddeld. Combinatie van PV-overdag-gebruik (minder netafname) + batterij-ondersteuning in piekkwartieren.
- Teenagers zijn onvoorspelbaar. Studie-avonden, douches, streaming — verbruikspatroon fluctueert week per week. De batterij-app past zich aan maar heeft ~6 weken nodig om accuraat te voorspellen.
Zou de familie het opnieuw doen?
Ja. De combinatie met bestaande PV is wat het financieel doet werken. Voor huishoudens zonder PV raden we deze specifieke setup niet aan — daar zou een dynamisch contract de primaire hefboom moeten zijn (zie de case study van Marie).
Les voor PV-eigenaars: een plug & play batterij van €800-€1.500 verdient zich terug in 3-5 jaar voor de doorsnee Vlaamse gezinssituatie. Hoe groter je PV, hoe sneller. Check onze combineer-gids voor details.